Erfgoed van de week: Een dijkbiografie voor een Zutphense dijk

De IJsseldijk in Zutphen wordt versterkt voor de toekomst. Maar wist je dat deze dijk ook een rijke geschiedenis kent — van verdwenen dorpen tot militaire linies? Samen met bewoners brengen we die geschiedenis tot leven in een dijkbiografie.

Door Eef Stoffels

Het waterschap Rijn en IJssel versterkt de dijk langs de IJssel in Zutphen, vanaf het meest zuidelijke punt bij gemaal de Baakse Beek tot en met het meest noordelijke punt bij de Zuidwijken. Het doel is de dijk klaarmaken voor het klimaat van de toekomst: een sterke en veilige dijk die in het landschap past.

Een gelaagde geschiedenis van de dijk

Zo'n ingreep biedt kansen om het landschap en zijn verleden beter zichtbaar te maken. De afgelopen jaren zijn al diverse bureaustudies geweest naar de landschappelijke, cultuurhistorische en archeologische waarden. Daaruit blijkt dat het gebied rond de dijk rijk is aan historische lagen. Van de prehistorie tot de Koude Oorlog: het verdwenen kerkdorp Wichmond, militaire verdedigingswerken, waterstaatkundige ingrepen en verhalen over het leven rond de Baakse Overlaat laten zien hoe het landschap door de eeuwen heen is gevormd. Al deze elementen worden nu samengebracht in één samenhangend verhaal: de dijkbiografie.

De dijkbiografie

In opdracht van de gemeente en het waterschap wordt deze "dijkbiografie" opgesteld. Net als een biografie van een persoon, brengt de dijkbiografie alle tijdlagen samenhangend in beeld. Door de landschappelijke analyse en de totstandkoming van het huidige landschap te verbinden aan persoonlijke verhalen, krijgen we een totaalbeeld van de waarde en de betekenis van het gebied. Dat biedt mooie uitgangspunten voor het ontwerp van de uiteindelijke dijkverzwaring. Zo kunnen we het verhaal van Zutphen en haar omgeving, de geschiedenis van de strijd met, om en tegen het water niet alleen in kaart brengen, maar ook uitdragen en doorgeven aan huidige en toekomstige generaties gebruikers.

Oproep:

Heeft u nog mooie verhalen die te maken hebben met de dijk? Deze zijn zeer welkom! Stuur uw verhaal naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Op de foto's: Ambtenaren duurzame landschapsinrichting en erfgoed namen samen met het waterschap en de opstellers van de dijkbiografie een kijkje voor een eerste verkenning. (Isabel van Lent, Johanna van Doorn, Frank Meijer)