Erfgoed van de week: Het Zutphens archief op een Lochemse foto
De archiefdienst van Zutphen bestaat dit jaar maar liefst 175 jaar. Sinds 1975 zijn de archivarissen en hun archieven gehuisvest aan de Spiegelstraat. Daarvoor was de archiefdienst achtereenvolgens gevestigd in het oude stadhuis, het Wijnhuis en aan de Rozengracht. Het schitterende Nieuwe Gasthuis – het pand met de markante rode luiken – werd in 1989 als nieuwe studiezaal aan het archiefcomplex toegevoegd. Via het Historisch Genootschap in Lochem kregen we een prachtige oude foto van ons archiefgebouw in het vizier.
Toen het Nieuwe of Sint Elisabethgasthuis in 1442 werd gesticht, was de Spiegelstraat een Zutphense toplocatie. Je kunt dat nu nog zien aan enkele voorname huizen in de straat, of kijk anders nog eens goed naar de maquette die Zutphen in het jaar 1485 laat zien. In de loop van de eeuwen werd de Spiegelstraat een steeds minder chique straat. In de twintigste eeuw werd de straat gedomineerd door bedrijfspanden, vooral die van likeurstokerij Vetter en van drukkerij en uitgeverij Thieme. Het fraaie gasthuis stond er eenzaam en verwaarloosd tussen, ondanks het feit dat het in 1959 flink was gerestaureerd en al vanaf 1917 op de Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst werd vermeld.
Al met al was de Spiegelstraat in de tweede helft van de twintigste eeuw geen mooie straat te noemen. Daarom staan er ook relatief weinig oude foto’s en ansichtkaarten van de Spiegelstraat in onze beeldbank. De aandacht van de fotograaf ging eerder naar fraaiere plekken als de Wijnhuistoren, de Walburgiskerk en de bleek.
Willem Roos
Het afgelopen jaar werd er toch nog een heel mooie, oude foto van het archiefgebouw in de beeldbank van het Erfgoedcentrum Zutphen geplaatst. Sinds enige tijd staan er namelijk meer dan 16.000 foto’s van het Historisch Genootschap Lochem-Laren-Barchem in de beeldbank. Uit hun collectie komt deze foto van scharensliep Willem Roos. Hij staat met zijn mobiele slijperij bij ons huidige archiefdepot. Dat depot is in 1947 door de firma Thieme gebouwd voor de opslag van hun papier.
Willem Roos werd geboren in 1892 en overleed op 6 januari 1973. Zijn levensverhaal staat uitgebreid beschreven op de website Erfgoed Lochem. Willem was zoon van Elisabeth Roos en (vermoedelijk) Johannes van der Woudt. Deze Van der Woudt was scharensliep en had een woonwagen in Epse. Willem trouwde in 1932 met Maria Netten. Samen met Willem trok Maria langs de deuren in Zutphen, zij om galanterieën (snuisterijen) te verkopen en hij om botte messen en scharen te slijpen.
De foto is gemaakt door Repro Marian J. Heesen in Amsterdam. Een exacte datum van de foto is niet bekend, maar gezien het bovenstaande moet hij ergens in de jaren 1950 of 1960 zijn gemaakt.
Meer foto’s van ons archiefgebouw, Willem Roos én van het Historisch Genootschap Lochem-Laren-Barchem vindt u in onze beeldbank. Een vondst zoals deze foto maakt de samenwerking tussen Erfgoedcentrum Zutphen en het Historisch Genootschap extra relevant én leuk.
Foto: Beeldbank Erfgoedcentrum Zutphen, Beeldcollectie Lochem-Laren-Barchem, nummer HG04338.