Erfgoed van de week: De Groene Fee

Door Bert Fermin

Rond 1900 was het drinken van absint in de mode. Absint is een groen drankje uit Zwitserland en Frankrijk met een hoog alcoholpercentage. Het bevat onder andere absintalsem en anijs. De alsem maakt het bitter en daarom werd er boven een absintglas een opengewerkte zilveren lepel geplaatst waarop een klontje suiker lag. De absint werd ingeschonken over dat klontje heen. Dat waren dure lepels, maar het drinken van absint was dan ook en beetje decadent. De rituelen die erbij hoorden gaven het drankje extra cachet. Kunstenaars waren er ook verzot op. Vincent van Gogh bijvoorbeeld. Zijn voor die tijd bizarre schilderijen waren het resultaat van het drinken van te veel absint. Dat was algemeen bekend. Je kreeg er hallucinaties en hersenverweking van en het kon een epileptische aanval veroorzaken en zelfs tuberculose stimuleren. Absintisme heette dat met een geleerd woord. Het mysterieuze groene drankje werd aangeduid als La Fé Verte. De Groene Fee.

Ook in Nederland werd absint gedronken. Oók in Zutphen, weten we sinds kort. Bij het uitzoeken van huisvuil van de voormalige stortplaats aan de Paulus Potterstraat /Jan Vermeerstraat (ca. 1878-1927) dook een puntgave topette à absinthe op. Dit is een glazen karafje dat een beetje op een Michelin-mannetje lijkt. Zo’n topette werd door de barman op de tafel gezet naast twee borrelglaasjes en was gevuld met absint. Bij het verlaten van de tafel kon geteld worden hoeveel er geconsumeerd was: iedere ring was één glaasje.

Kunnen we daaruit concluderen dat er rond 1900 ook mensen met hersenverweking rondliepen in Zutphen? Niet per se. In het begin van de twintigste eeuw werd absint in een aantal Westerse landen verboden (in Nederland in 1909). Het gedrag van de Zwitser Jean Lanfray  in 1905 was hiervoor de directe aanleiding. Na het nuttigen van een stevige hoeveelheid absint moordde hij zijn hele gezin uit. Levensgevaarlijk spul dus. Tot 2005. Uit onderzoek was inmiddels gebleken dat absint niet slechter was dan andere drankjes met veel alcohol. Absint wordt inmiddels weer verkocht bij de slijter, al is het nooit meer zo populair geworden als tijdens La Belle Époque.