Erfgoed van de week: Smaken Verschillen: De koektrommels

Door Christiaan te Strake

In de tentoonstelling Smaken Verschillen: Zilver met geur, smaak en gevoel in het Stedelijk Museum Zutphen zijn twee bijzondere koektrommels te zien. De een is van zilver en tijdelijk in bruikleen verkregen voor de tentoonstelling, de ander is van blik en maakt onderdeel uit van de collectie van het Stedelijk Museum Zutphen.
Het zilveren Koh-I-Noor-blik werd gemaakt voor Verkade – het bedrijf dat al sinds eind negentiende eeuw beschuit, koek en chocolade maakt. Het Verkadeblik werd al sinds 1931 uitgegeven en bevatte Verkade-biscuits. Het blikje in de vorm van een achthoekig prisma is geïnspireerd op de Koh-I-Noor, een van de beroemdste diamanten ter wereld.

In 1962 werd M.C. Escher gevraagd voor het 75-jarig jubileum van de blikfabrikant Verblifa in Deventer een blikken trommeltje te ontwerpen. Hij raakte enthousiast bij het zien van het Koh-I-Noor-blikje en baseerde zijn ontwerp hierop. Escher ontwierp een zogenaamde icosaëder, een twintigvlak, bedenkt met zeesterren en schelpen. Dit patroon doet denken aan zijn mezzotint Schelpen (1949). Het blik werd gevuld met bonbons en was een relatiegeschenk.

Voor één keer zijn de trommels, inmiddels ontdaan van hun heerlijke inhoud, samen te zien.
De tentoonstelling is tot en met 1 maart 2026 te zien in het Stedelijk Museum Zutphen.

Op de foto's:

Samen in de tentoonstelling:
Icosaëder, M.C. Escher, blik,1963, Collectie Stedelijk Museum Zutphen (links)
Koh I Noor-blik, koektrommel, 1953, collectie Zilvervis