Erfgoed van de week: De Abersonfontein in Warnsveld
Door Marlies van Ravenswaaij
Het college van burgemeester en wethouders besloot op 17 maart (2026) om nieuwe gemeentelijke monumenten aan te wijzen. Eén daarvan is de Abersonfontein in Warnsveld.
De naam Aberson kom je in Warnsveld veel tegen. Het was een Warnsveldse familie, met als waarschijnlijk bekendste familielid jongste dochter Anna Elsabein (1873-1932). Zij werd geboren in Amsterdam, maar kwam in haar kinderjaren vaak bij haar grootouders in Warnsveld. Voor haar overlijden liet ze vastleggen dat ze een geldbedrag zou schenken aan de toenmalige gemeente Warnsveld.
Amsterdamse inspiratie
Anna nam twee voorwaarden op voor de besteding van haar schenking. Ze wilde een ‘forsche, grootsche en fraaie’ fontein laten bouwen, die moest lijken op die op het Frederiksplein in Amsterdam. De tweede voorwaarde was een jaarlijks uitstapje voor Warnsveldse leerlingen naar Amsterdam, ‘om aldaar de bezienswaardigheden te bezichtigen’. Dat gebeurt nog ieder jaar. Zo is er een tot op de dag van vandaag bestaande connectie tussen Warnsveld en Amsterdam.
Nieuw plein met plantsoen en fontein
Anna’s zussen zegden na het overlijden van Anna een bedrag toe van bijna 20.000 gulden voor de aanleg van de fontein, die diende als herinnering aan Anna’s ouders. De fontein kwam op een nieuw te bouwen plein, bedoeld als centraal, beeldbepalend element in de uitbreiding van het dorp. In 1939 overleed zus Wilhelmina, die volgens een krantenbericht ook een geldbedrag aan de gemeente naliet. Op 21 juni van dat jaar werd de fontein feestelijk in gebruik genomen, in het bijzijn van veel scholieren, notabelen en andere inwoners van Warnsveld. Aan de buitenzijde van de fontein is een gedenksteen ingemetseld waarop de namen van Anna en Wilhelmina Aberson staan. Het plein, plantsoen en de fontein werden veelvuldig gebruikt, onder meer door kinderen en jongeren die pootje baadden in het waterbassin.
‘Waardering van ouderliefde’
Naast stedenbouwkundige, architectuurhistorische en tuinhistorische waarden zijn er andere redenen voor de status van gemeentelijk monument: de fontein is de enige nog in werking zijnde fontein van vóór de Tweede Wereldoorlog. Bovendien heeft de fontein volgens deskundigen een bredere symbolische waarde: hij wordt gezien als blijk van waardering van kinderen voor hun ouders en hun geboorteplaats. Ook vanwege de aan de familienaam verbonden zorg voor Warnsveldse basisschoolleerlingen wordt er waarde gehecht aan deze plek.
Afbeeldingen:
- Boven: Onthulling van de fontein in 1939. (foto SZU002001370, 3030 Fotocollectie Warnsveld)
- Onder: Abersonfontein met gedenkplaat in 1996 (foto SZU002002094, 3030 Fotocollectie Warnsveld)
Bronnen:
- Plaatsingsadvies Abersonfontein, Document Zutphen - 1270101 - Bijlage 03 - Plaatsingsadvies Abersonfontein - iBabs Publieksportaal
- www.abersonfonds.nl