Erfgoed van de week: Het Liber Aureus Zutphaniensis, 1350-1500

Door Christiaan te Strake

Deze middeleeuwse prachtband, ‘Het Gouden Boek van Zutphen’, is afkomstig van het kapittel van Sint-Walburgis te Zutphen. Het bevat een lectionariumgedeelte uit de veertiende eeuw met liturgische teksten, evangeliën, gezangen (met muzieknotatie), leesstukken, brieven, eedformules voor kerkelijke functionarissen en een cartularium (register) uit 1356-1515 met onder meer goederenlijsten en statuten van het kapittel van Sint-Walburgis.

Dit alles is gevat in een eikenhouten boekband waarvan de voorzijde beslagen is met verguld zilver en versierd met bergkristallen en vergulde zilveren rozetten en bladranken. In het midden bevindt zich een groot medaillon van bergkristal op rood fluweel, vermoedelijk ooit bestemd voor een reliek.

In het kader van het erfgoedthemajaar Verering wordt een unieke reünie gerealiseerd, waarbij het uit Zutphen afkomstige reliek van Sint-Justus (nu in Antwerpen), tijdelijk herenigd zal worden met het door P.P. Rubens geschilderde altaarstuk, nu in Bordeaux.

Deze beide zeer bijzondere reliekhouders zijn onderdeel van de tentoonstelling: Heiligen & Helden: Sint-Justus, Rubens en de pelgrims, te zien van 18 juli tot en met 15 november 2026 in het Stedelijk Museum Zutphen.

Afbeelding: Onbekende maker, Liber Aureus Zutphaniensis, 1350-1500, hier afgebeeld met: Miskelk, 16e eeuw, verguld zilver, collectie Stedelijk Museum Zutphen/bruikleen HH Parochie Twaalf Apostelen, Zutphen