Erfgoed van de week: Hans Witdoeck, Het Wonder van Sint-Justus, 1639, kopergravure
Door Christiaan te Strake, conservator Stedelijk Museum Zutphen
Sint-Justus, een negenjarige jongen geboren te Auxerre, stierf onder keizer Diocletianus (284-305) te Sinomovicus in het bisdom Beauvais (thans Saint-Just-en-Chaussée, Oise) de marteldood. Dit was in het jaar 287. De Romeinen waren op zoek naar zoveel mogelijk christenen in deze omgeving om ze te vervolgen en uit te roeien. Toen de kleine Justus niet wilde verraden waar zijn vader was, werd hij onthoofd. Hij droeg vervolgens zelf zijn hoofd naar de plaats waar een kerk moest worden gebouwd.
Al vrij snel na de voltooiing van het schilderij van Rubens maakte Hans Witdoeck deze gravure. Het is een vrijwel exacte weergave van het schilderij, zij het in spiegelbeeld. Wellicht is het gemaakt voor de catalogus van Rubens zelf.
In het kader van het erfgoedthemajaar Verering is een unieke reünie gerealiseerd: het uit Zutphen afkomstige reliek van Sint-Justus (nu in Antwerpen) is tijdelijk herenigd met het door Rubens geschilderde altaarstuk. De genoemde objecten maken onderdeel uit van de tentoonstelling: Heiligen & Helden: Sint-Justus, Rubens en de pelgrims, nu te zien (tot en met 15 november 2026) in het Stedelijk Museum Zutphen.
Afbeelding:
Hans Witdoeck (graveur) en Frans van den Wijngaerde (uitgever), Het Wonder van Sint-Justus, 1639, kopergravure, collectie Stedelijk Museum Zutphen