Erfgoed van de week: De Memorietafel en het Feestbrevier van Petrus van Suchtelen

Door Christiaan te Strake

In opdracht van de Zutphense Sint-Walburgiskerk werd deze memorietafel geschilderd om de herinnering aan kanunnik Petrus van Suchtelen levend te houden en zijn vroomheid te tonen. Centraal in de voorstelling staat de Heilige Maagd Maria met het Christuskind, vergezeld van een engel.

Links op het schilderij staat de heilige Sint-Walburga, de beschermheilige van de kerk, gekleed als benedictijnse non en door haar kroon tevens aangeduid als Engelse koningsdochter (710-779). Rechts staat bisschop Sint-Egbert, naamheilige van Egbert van den Oever, met kruisstaf. Vooraan geknield zien we twee kanunniken van het Zutphense Walburgiskapittel. Op het kleed van hun knielbanken zijn de familiewapens aangebracht. De man links is Petrus van Suchtelen, circa 1487-1552 kanunnik en vanaf 1539 deken.

Manuscript

Het feestbrevier (een gebedenboek) is gemaakt voor het gebruik in de Sint-Walburgiskerk in Zutphen, mogelijk gekopieerd in Deventer of Zutphen. De kalender die er in staat, is die van het bisdom Utrecht, met specifieke kenmerken voor Zutphen (Walburga, patrones van het kapittel met vier feesten, Justus en Goedele, evenals de feestdag van de kerk op 24 augustus). De decoratie is kenmerkend voor het oosten van Nederland (Gelderland, Overijssel). Het manuscript behoorde toe aan Petrus van Suchtelen. Het manuscript kwam in 1843 in bezit van de bollandisten en wordt sindsdien bewaard in hun bibliotheek in Brussel. Bollandisten zijn jezuïeten die onder andere onderzoek doen naar de geschiedenis van de heiligenverering.

Unieke reünie

In het kader van het erfgoedthemajaar Verering is een unieke reünie gerealiseerd: het uit Zutphen afkomstige reliek van Sint-Justus (nu in Antwerpen) is tijdelijk herenigd met het door P.P. Rubens geschilderde altaarstuk. Ook de “reünie” van de memorietafel en het feestbrevier van Petrus van Suchtelen is eenmalig en bijzonder.

De genoemde objecten maken onderdeel uit van de tentoonstelling Heiligen & Helden, Sint-Justus, Rubens en de pelgrims, te zien tot en met 15 november 2026 in het Stedelijk Museum Zutphen.

Afbeeldingen:

• (boven) Memorietafel van Petrus van Suchtelen, School van Jan van Scorel, na 1552, olieverf op paneel. (collectie Stedelijk Museum Zutphen)
• (onder) Pagina uit het Feestbrevier van Petrus van Suchtelen, ca. 1470, perkament. (Bruikleen Société des Bollandistes, Brussel)