Erfgoedvrijwilliger Willeke Borst: “Ik ben waarschijnlijk de eerste die deze organische vondsten uit begin jaren ‘80 terug ziet!”

Bij Erfgoedcentrum Zutphen wordt er door vele mensen aan verschillende projecten gewerkt. Vaste en vrijwillige medewerkers vertellen er graag over. Deze keer vragen we het aan Willeke Borst van Team Archeologie Zutphen: “Waar werk jij nu aan?”

Door Lisette Eindhoven

“Na een stage in 2024 ben ik in februari vorig jaar met mijn afstudeerproject gestart. Ik ben bezig om alle archeologische projecten in Zutphen op de kaart te zetten. Het oudste dateert uit 1942, hoewel er ook in 1836 al losse waarnemingen werden gedaan. In juli 2025 werd me gevraagd de vondsten in het organisch depot opnieuw te conserveren. Die objecten zijn van leer, hout, textiel, kurk, en heel soms van papier.”

Heel veel verschillende soorten schimmels

“Eigenlijk doe ik een soort nulmeting. Ik beschrijf hoe een vondst eruit ziet, verwijder waar nodig de schimmel en zorg voor een goede conservering. Doordat de klimaatbeheersing in het depot niet altijd even goed meer werkt, konden schimmels hun kans grijpen. Op de ruim 6000 vondsten heb ik heel veel verschillende soorten schimmels gezien: witte, gele, groene, blauwe, fluffy, kristalachtige… De oudste vondsten, uit de jaren ‘70 en ’80, stonden vaak nog niet in de database, dus die heb ik toegevoegd. Van alle vondsten heb ik een foto gemaakt van vóór het schoonmaken en van erná. Vaak heb ik ook detailfoto's van de schimmel gemaakt.”

Oude krantenkoppen

“Ik vind elke vondst die ook maar een beetje herkenbaar is bijzonder, dat is gaaf om te zien. Bijvoorbeeld een kinderschoentje dat kleiner is dan mijn middelvinger, een piepklein benen (bot) dobbelsteentje, een houten sleutelgat en heel bijzonder vond ik wel de krant van 1 september 1939 die ergens op een zolder werd gevonden. Het is spannend om krantenkoppen te lezen die je nu eigenlijk ook steeds in de kranten ziet. Het is ook heel gaaf dat er heel veel hout gevonden is van de houten straten uit de dertiende eeuw. We hebben de mazzel dat het centrum en de Nieuwstad in de dertiende eeuw met een dikke natte laag werden opgehoogd, waardoor het hout en ook veel leer bewaard is gebleven.”

Leren schoeisel

“Momenteel ben ik vooral bezig met onderdelen van leren schoeisel, zowel de zool als het ‘bovenleer’. Zoals het contrefort - dat is de versteviging van de hak, het voorblad of de veters… Soms zit er een opmerkelijke decoratie op. Grappig is dat mijn vriend heel veel weet van zwaarden en hij kon mij aan de hand van een deel van een leren zwaardschede vertellen wat voor soort zwaard er in moet hebben gezeten. Veel vondsten komen uit de Beukerstraat, de Lange Hofstraat en het stadhuis.”

De eerste

“Het is heel bijzonder om te werken met vondsten die voordat mijn ouders in de jaren ’80 verkering kregen in het depot terechtgekomen zijn. Ik ben waarschijnlijk de eerste die deze organische vondsten uit het begin van de jaren ‘80 terugziet! Helaas zijn sommige vondsten te zeer aangetast door de schimmel om nog geconserveerd te kunnen worden. Die zijn vloeibaar geworden toen ik probeerde om met een speciale vloeistof de schimmel te verwijderen. Daarvan bestaan er nu dus alleen nog maar ‘beschimmelde’ foto’s in de database.”