Wij werken samen met... WieWasWie
Samen sterker voor familiegeschiedenis
In Zutphen is veel zichtbaar van het verleden, maar in archieven, onder de grond en achter muren blijft veel geschiedenis verborgen. Om ook dit erfgoed te ‘ontsluiten’ en het verhaal van Zutphen te verrijken, werkt het Erfgoedcentrum Zutphen samen met organisaties, makers en onderzoekers die ieder vanuit hun eigen expertise bijdragen. In de rubriek Wij werken samen met… stellen we maandelijks een van die partners voor. Zij laten zien wat samenwerking oplevert: nieuwe inzichten, beter toegankelijke bronnen en verhalen die anders verborgen zouden blijven. Deze maand: WieWasWie.
Door Margreet Keijzer
WieWasWie, dat stamboomonderzoek voor iedereen met Nederlandse roots mogelijk wil maken, werkt samen met veel archiefinstellingen, waaronder het Regionaal Archief Zutphen. Deze samenwerking heeft als resultaat de historische persoonsgegevens beter vindbaar te maken. Sarah Bosmans, conservator van WieWasWie bij het CBG|Centrum voor familiegeschiedenis, vertelt wat deze samenwerking oplevert voor onderzoekers, archieven en vrijwilligers.
“WieWasWie is een landelijk platform van het CBG waarop de bronnen van ongeveer vijftig Nederlandse erfgoedinstellingen samenkomen. We beheren zelf geen archiefbronnen, maar maken de gegevens van onze partners centraal doorzoekbaar. Zo kunnen onderzoekers hun familiegeschiedenis door heel Nederland volgen. Voor originele documenten en verder onderzoek verwijzen we hen naar het betreffende archief”, begint Sarah haar uitleg.
De lancering van WieWasWie in 2012 kwam voort uit Genlias en was echt een initiatief van de regionale historische centra, laat ze weten. Het CBG kwam er wat later bij als beheerder/eigenaar van de website. Naast de overheidssubsidie hebben ook de archieven daarin financieel bijgedragen. “Tegenwoordig wordt WieWasWie vrijwel geheel gedragen door het CBG. De deelnemende instellingen betalen nog een kleine bijdrage per jaar voor de ondersteuning van het platform.”
"Het eerste contact met Regionaal Archief Zutphen was al eerder gelegd, maar viel tijdens de coronaperiode stil", vervolgt Sarah. "Toen ik in 2021 bij WieWasWie begon, heb ik het contact met de archiefinstellingen opnieuw opgepakt. Dat leidde ertoe dat het Regionaal Archief Zutphen begin 2023 als actieve deelnemer aansloot. Het archief stelt historische persoonsgegevens als open data beschikbaar, zodat wij ze geautomatiseerd kunnen opnemen en actualiseren”, verduidelijkt ze. Ze geeft aan dat gemiddeld eens per drie weken geautomatiseerd wordt gekeken of er updates zijn doorgevoerd in de aangeboden datasets. “Deze records worden dan in WieWasWie aangepast zodat we altijd zo actueel mogelijk zijn. Andersom geeft WieWasWie ook correcties van gebruikers door en ondersteunt bij vragen over datasets en digitale ontsluiting. Tijdens de jaarlijkse deelnemersdag wisselen de deelnemende instellingen bovendien kennis en ervaringen uit. Etienne van den Hombergh is mijn vaste contactpersoon in Zutphen.”
Veel werk achter die gegevens
“WieWasWie kan alleen bestaan dankzij de Nederlandse archieven en de vele vrijwilligers die historische bronnen op persoonsnaam ontsluiten”, legt Sarah uit. “De archieven beheren de originele bronnen en beschikken over de inhoudelijke kennis. Wij brengen de gegevens samen, denken mee over de ontsluiting en stimuleren gebruikers om bij de archieven verder te zoeken. Juist die wisselwerking maakt de samenwerking zo waardevol.”
Onderzoekers krijgen zo via één startpunt toegang tot bronnen uit heel Nederland. Vanuit WieWasWie kunnen zij doorklikken naar de oorspronkelijke bron bij het archief en daar verder zoeken. “De samenwerking brengt dus niet alleen gegevens samen, maar leidt ook digitale bezoekers naar de deelnemende erfgoedinstellingen.”
Vooruitblik
“Op 2 november 2026 lanceren we een volledig vernieuwd platform. In plaats van afzonderlijke documenten te doorzoeken, kunnen gebruikers straks zoeken naar historische personen en de bijbehorende bronnen. Daarmee willen we onderzoek naar stambomen en familiegeschiedenis nog eenvoudiger en overzichtelijker maken”, besluit Sarah.
Sarah Bosmans werkt sinds 2021 bij het CBG|Centrum voor familiegeschiedenis als conservator en van WieWasWie. Zij onderhoudt het contact met samenwerkingspartners, werft nieuwe deelnemers en datasets en verzorgt de communicatie rond het platform: voor zowel de nieuwsbrieven, de socials en voor hun tijdschrift Gen.Magazine. En verder is ze de projectleider voor de vernieuwing van WieWasWie.
Op de foto: Sarah Bosmans (foto Pascale van Reijn)