Erfgoedvrijwilliger René Haantjes: “Daar moet toch een verhaal achter zitten!?”

Bij Erfgoedcentrum Zutphen wordt er door vele mensen aan verschillende projecten gewerkt. Vaste en vrijwillige medewerkers vertellen er graag over. Deze keer vragen we het aan René Haantjes van team Archeologie Zutphen: “Waar werk jij nu aan?” (tekst onder de foto)

Door Lisette Eindhoven

René Haantjes heeft allerlei metalen voorwerpen op tafel liggen, los en in zakjes. Hij heeft twee beeldschermen voor zich staan met foto’s op het ene scherm en een lijst met opgegraven objecten op het andere. Deze twee databases zijn wel gekoppeld aan een project, maar nog niet aan elkaar. Van de foto’s in de database heeft hij ook een lijst op papier. En als er een foto niet op de lijst staat, dan zoekt René uit bij welk project de foto thuishoort. “Op de zakjes staat een code met de locatie waar de objecten gevonden zijn. In dit geval is dat code JGT08, voor het Jeugdgevangenisterrein waar in 2008 opgravingen zijn gedaan. Deze voorwerpen zijn schoongemaakt en meestal ook gefotografeerd. Het is mijn taak om de objecten uit de zakjes, de foto’s en de beschrijvingen aan elkaar te koppelen en allemaal het juiste nummer te geven”, zegt René.

Omnummeren

René wijst op een metalen knoop die op tafel ligt. Er staat een afbeelding van een anker op en het woord loodswezen. “Door te zoeken op het woord ‘loodswezen’ kon ik de knoop en het nummer terugvinden in de database. De foto die erbij hoort geef ik een nieuwe naam, ofwel ik nummer ze om. Ik vervang het standaardnummer, dat meestal met Img. begint, door het projectnummer, het ID-nummer, het vondstnummer en het soort object.” Het komt voor dat een groep voorwerpen uit een vondst samen op een foto staan, en dan gaat René knippen. “Van één foto met vier voorwerpen maak ik vier losse foto’s. Of 15, als dat nodig mocht zijn. Dat komt vooral voor bij knopen of musketkogels die gelijktijdig zijn gevonden.”

Ringoog, staafoog of 4-gats

Om te kunnen bepalen wat voor voorwerp René in handen heeft, heeft hij een aantal belangrijke bronnen. “De snelste route is via archeoloog Bert Fermin, hij weet bijna alles. Maar ook zoek ik een voorwerp terug in de Zutphense Archeologische Publicatie van de betreffende opgraving, in dit geval ZAP 46, IJzertijd tussen Bajes en Wambuis. Archeologisch onderzoek op het Jeugdgevangenisterrein in Zutphen, en verder maak ik wel eens gebruik van Google Lens. En zonder zonder de hulp van een stagiaire, die onderzoek deed naar kledingaccessoires, had ik nooit ringoogknopen, 4-gatsknopen of staafoogknopen gekend!”

Nietig

René is sinds 2016 actief bij team archeologie en sinds een jaar of vier is hij bezig met de foto’s. “Het is alsof ze een aap hebben moeten leren dansen”, lacht hij. “Maar het gaat steeds sneller. De passie van de archeologen voor hun vondsten zorgt ervoor dat ik graag mijn steentje bij draag. En het is mooi zoals senioren zoals ik, archeologen en studenten hier samenwerken.” Toen René mee mocht helpen opgraven in Leesten vond hij een soort ‘kerstboompje’. “Dat bleek een pijlpunt van vuursteen van 4000 jaar oud te zijn! Zoiets kan ik echt zelf niet maken en ik weet ook niet hoe ik dat moet gebruiken. Maar tóén was er wel iemand die dat kon, en dat doet je denken aan alles wat er vóór je was. Dan besef ik weer hoe nietig ik ben.”

‘Oude troep’

Ook bij zoiets kleins als de uniformknoop van het loodswezen denkt René verder. “Een oud-collega van mij vroeg me eens of ik nog steeds met die oude troep bezig was. Nou, voor mij is het geen oude troep! Ik zou graag willen weten, hoe en waarom een voorwerp op een deze plek terecht is gekomen. Er was blijkbaar iemand van het loodswezen op het Jeugdgevangenisterrein. Daar moet toch een verhaal achter zitten!?”