Wij werken samen met... Maand van de Geschiedenis
‘Ontdek gisteren, begrijp vandaag’
Door Margreet Keijzer
In oktober staat Nederland opnieuw in het teken van de Maand van de Geschiedenis. Het Erfgoedcentrum Zutphen doet daar al jaren met overtuiging aan mee. Ook dit jaar hebben we weer van alles gepland (programma). Elzemiek Aalpoel, projectmedewerker voor de Maand van de Geschiedenis bij het Nederlands Openluchtmuseum vertelt hoe de landelijke campagne wordt voorbereid, waarom geschiedenis juist nu belangrijk is en wat bezoekers dit jaar in Zutphen en Arnhem kunnen beleven.
“Sinds juni werk ik bij het Nederlands Openluchtmuseum op de afdeling Netwerkprojecten, waar zowel de Maand van de Geschiedenis als de Canon van Nederland onder vallen. Als projectmedewerker houd ik me het hele jaar met de Maand bezig. Ik organiseer onder meer de inspiratiedag in het voorjaar en ik werk mee aan de officiële opening in het radioprogramma OVT. Daarnaast werk ik aan de landelijke marketingcampagne, nieuwsbrieven en sociale media en onderhoud ik contact met de vele partners. Kortom, een heel veelzijdige en uitdagende baan!”
Geschiedenis voor een breed publiek
“De Maand van de Geschiedenis vindt in 2026 voor de drieëntwintigste keer plaats. Sinds 2012 verzorgt het Nederlands Openluchtmuseum de landelijke coördinatie. Het doel is om geschiedenis via publieksactiviteiten toegankelijk te maken voor zo veel mogelijk mensen. Het motto vat die ambitie kernachtig samen: ‘Ontdek gisteren, begrijp vandaag’.” Volgens Elzemiek helpt kennis van het verleden om het heden, jezelf en je omgeving beter te begrijpen. Geschiedenis moet daarom worden verteld, aangevuld, genuanceerd en gedeeld. De landelijke organisatie doet dat niet alleen. Musea, bibliotheken, heemkundekringen, erfgoedinstellingen, theaters, filmhuizen, historische verenigingen en archieven organiseren door het hele land activiteiten. Ook zijn er tien regionale en thematische hotspots waarin verschillende organisaties samenwerken. “Zonder al die deelnemers zou de Maand niet hetzelfde zijn”, benadrukt Elzemiek.
Een jaar van voorbereiding
“De voorbereidingen beginnen vroeg: terwijl de editie van 2026 voor de deur staat, wordt achter de schermen al gewerkt aan 2027. Vooral september is intensief, omdat dan de laatste puntjes op de i worden gezet. Organisaties kunnen hun activiteiten zelf aanmelden. Wie dat vóór de deadline doet, kan meeliften op de landelijke marketingcampagne en gratis promotiemateriaal bestellen”, vervolgt Elzemiek.
‘Lichaam & Geest’
Het jaarthema van 2026 is ‘Lichaam & Geest’. De thema’s worden in samenspraak met partners voor meerdere jaren vastgesteld. Daarbij zoekt de organisatie naar verschillende invalshoeken op de geschiedenis én naar verbinding met actuele vraagstukken. De thema’s tot en met 2029 zijn te vinden op de website van de Maand van de Geschiedenis. Elzemiek: “Deelnemers zijn vrij om het thema op hun eigen manier in te vullen. Om hen op weg te helpen, maakt het team een online inspiratiedossier met artikelen en praktische tips voor activiteiten. Een jaarlijkse themavideo brengt het onderwerp bovendien visueel tot leven. Door dezelfde landelijke paraplu te gebruiken, ontstaat samenhang tussen de vele lokale programma’s.”
Uitgelicht in het Openluchtmuseum
Het Nederlands Openluchtmuseum zelf organiseert van 9 tot en met 25 oktober de lichtwandeling Uitgelicht. Na de normale sluitingstijd volgen bezoekers een route door het park, waar lichtkunstwerken het verhaal vertellen van Christine Bader, een van de eerste vrouwelijke artsen van Nederland. De wandeling vindt plaats in de herfstvakantie en is geschikt voor alle leeftijden. Meer informatie staat op de website van het Openluchtmuseum.
Zutphen doet volop mee
“Ook in Zutphen staat een breed programma klaar. Op 3 oktober opent het Regionaal Archief Zutphen zijn deuren en op 4 oktober geeft Suzanna Jansen, essayist van de Maand van de Geschiedenis, een lezing. Aansluitend maken bezoekers een bijzondere vrouwenvereringswandeling door de binnenstad”, vertelt Elzemiek. “Ook de Archeo Crime Scene staat op het programma. Een actueel overzicht is te vinden op de website van het Erfgoedcentrum Zutphen.”
Elzemiek waardeert het dat het Erfgoedcentrum Zutphen al jarenlang zo actief deelneemt. Voor haar heeft het interview bovendien een persoonlijk tintje: “Ik ben een geboren en getogen Zutphenees. Daarom vind ik het extra leuk dat het erfgoedcentrum mij voor de nieuwsbrief heeft gevraagd.” Haar uitnodiging is duidelijk: bezoek een van de activiteiten in Zutphen en kijk ook in de landelijke agenda, want ook in de omgeving is in oktober volop geschiedenis te ontdekken.
Foto: Elzemiek Aalpoel in Zutphen. Fotograaf A. Aalpoel