Communicatie tussen Hanzesteden

Stadsrekeningen Zutphen verzameld

Het Erfgoedcentrum Zutphen neemt deel aan het onderzoek Communicatie tussen Hanzesteden. Dit onderzoek wordt verricht door Maartje A.B aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In 2023 hoopt zij op dit onderzoek te promoveren. Op basis van haar onderzoek zullen we de functie van de Hanze in onze regio beter begrijpen. Ook krijgen we meer duidelijkheid over de rol van Zutphen in het Hanzenetwerk.

Promotieonderzoek

Op 9 november 2018 werd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen het startschot gegeven voor het promotieonderzoek Communicatie tussen Hanzesteden. Het onderzoek wordt uitgevoerd door historica Maartje A.B. (A.B. is een heuse achternaam en géén afkorting). In het Hanzeproject wordt de ontwikkeling van de stedelijke netwerken in het gebied rond de rivieren Rijn, Maas, Waal en IJssel en hun relatie tot de Hanze in kaart gebracht. De Hanze had als samenwerkingsverband van steden en kooplieden van de dertiende tot in de zeventiende eeuw grote invloed op handel en politiek in Europa. Het onderzoek richt zich op de communicatie die tussen de steden plaatsvond. Op die manier gaan we de functie van de Hanze voor deze regio beter begrijpen en krijgen we inzicht in de verschillende rollen die individuele steden en stedengroepen speelden in het Hanzenetwerk.

Deelname van Zutphen

Als een van de belangrijkste Hanzesteden van Nederland neemt Zutphen natuurlijk volop deel aan dit project. Zo is de gemeente Zutphen een van de subsidieverstrekkers. Daarnaast zijn onze Hanzestukken, die in 2006 vanwege het “Nationaal programma voor behoud van papieren erfgoed Metamorfoze” werden gescand, optimaal toegankelijk voor de onderzoekster.

Verder zal het Regionaal Archief Zutphen het onderzoek op andere manieren faciliteren, bijvoorbeeld:

  • Door het scannen van de stadsrekeningen. Eén van de specifieke bronnen die A.B. in haar onderzoek gebruikt, zijn de stadsrekeningen. De stad Zutphen heeft daarvan één van de meest complete series van Nederland. Van het jaar 1381 tot 1798 maakten de rentmeesters rekeningen op. Alle uitgaven van de stad werden daarin verantwoord. Zo ook de uitgaven die men deed voor de boden die boodschappen over Hanzeaangelegenheden moesten overbrengen. Maar liefst 450 inventarisnummers met in totaal bijna 40.000 pagina’s worden de komende maanden gescand. Voordat het scannen zelf begint, moeten de archiefstukken geprepareerd worden zodat ze goed op de foto komen. Als de scans klaar zijn, heeft niet alleen onderzoekster A.B. prachtig bronnenmateriaal maar elke andere onderzoeker die zich bezig houdt met het verleden van Zutphen.
  • Door het maken van transcripties. De teksten op de scans laten zich niet doorzoeken. Pas als een oude tekst is getranscribeerd (omzetten naar leesbare letters) kan erop worden gezocht. Daar waar mogelijk zullen onze vrijwilligers worden ingezet voor transcriptiewerk. Zij hebben daarvoor eerder al een cursus gevolgd, zijn erg bedreven in dit ambacht en kennen het Zutphense handschrift. Overigens zijn in het verleden al aardig wat transcripties van onze stadsrekeningen opgeleverd.

Volg het project

Maartje A.B. hoopt over vier jaar te promoveren. Haar vorderingen, resultaten en ervaringen presenteert zij door lezingen en presentaties te houden. Ook zullen er (deel-)artikelen van haar hand verschijnen. Maar u kunt haar ook “dagelijks” volgen door haar blog te lezen.